Idoneidade da literatura africana em espanhol para o desenvolvimento da educação literária e da interculturalidade em crianças e jovens de língua espanhola, e em alunos de ELE
DOI:
https://doi.org/10.51359/2175-294x.2026.266555Palavras-chave:
literatura africana em espanhol, interculturalidade, educação literária, diversidade culturalResumo
Com base na orientação e conclusão de um projeto final de mestrado em ensino de ELE, professor e aluno apresentam um artigo que destaca o potencial da literatura africana para ampliar a visão de mundo das crianças e seu valor na sala de aula de segunda língua. O texto revisa a dinâmica da literatura africana escrita em espanhol e a diversidade de autores africanos, afrodescendentes e estrangeiros que escrevem sobre a África. Enfatiza ainda a importância de utilizar essas obras para promover a educação literária e a interculturalidade entre aprendizes não africanos.
Referências
ABRIGHACH, M. Moros con letras en la costa. Introducción a la literatura marroquí. Madrid: Editorial Diwan Mayrit , 2024.
BALLESTEROS P., M. Educación literaria. Por qué es urgente transmitir la cultura literaria a los niños y cómo hacerlo. Editorial Aula Magna – McGraw-Hill Interamericana de España SL. 116 pp. ISBN 9788410066403, 2025.
BARALO, M. La competencia intercultural en la enseñanza del español como lengua extranjera. Revista de Didáctica del Español, 2025.
BYRAM, M. y. The Sociocultural and Intercultural Dimension of Language Learning and Teaching . Strasbourg: Council of Europe Publishing, 1997.
COLOMER, T. “Estudis i recerca sobre llibre infantil i juvenil a Catalunya (2018-2019)” Anuari de Biblioteques, Llibres i Lectura, v. 6. Universitat Autònoma de Barcelona, España, 2020. Disponível em: https://revistes.ub.edu/index.php/Anuari-BLL/article/view/005.
CREUS, J.; BRUNAT, M. A. Cuentos de los Fang de Guinea Ecuatorial. Malabo: Centro Cultural Hispano-Guineano, 1991.
CREUS, J.; BRUNAT, M. A. Cuentos annoboneses de Guinea Ecuatorial. Malabo: Centro Cultural Hispano-Guineano, 1992.
CREUS, J.; BRUNAT, M. A. Cuentos de los Ndowe de Guinea Ecuatorial. Malabo: Centro Cultural Hispano-Guineano, 1993.
DE LA FUENTE, M. El cuento como herramienta para la educación intercultural. ELE. Revista de Didáctica del Español, 2021.
DE LAS HERAS, M. A.; MARCO OQUERANZA, M. J. Explotación de un cuento para la clase de ELE. Instituto Cervantes de Río de Janeiro. https://cvc.cervantes.es/ensenanza/biblioteca_ele/publicaciones_centros/PDF/rio_2005/60_heras-marco.pdf, 2005.
GARCÍA, P. La cultura ¿universo compartido? La didáctica intercultural en la enseñanza de idiomas. Red ELE Ministerio de Eduación y Ciencia, 2004.
GARCÍA, M. D. Cómo llevar la literatura al aula de ELE: de la teoría a la práctica. MarcoELE. Revista de Didáctica Español Lengua Extranjera, v. 5, p. 1-51, 2007.
HERREROS, A. C. El dragón que se comió el sol y otros cuentos de la Baja Casamance (D. Tornero, Il.). Libros de las Malas Compañías. ISBN 978-84-942648-9-4, 2015
HERREROS, A. C. Los cuentos del erizo y otros cuentos de las mujeres del Sáhara (D. Tornero, Il.). Libros de las Malas Compañías. ISBN 978-84-945888-3-9,2017.
HERREROS, A. C. Los cuentos del conejo y otros cuentos de la gente albina de Mozambique (D. Tornero, Il.). Libros de las Malas Compañías. ISBN 978-84-945888-8-4, 2018.
HERREROS, A. C. El libro de la selva de los pigmeos baka (D. Tornero, Il.). Libros de las Malas Compañías. ISBN 978-84-123027-0-7,2020.
HERREROS, A. C. El hombre Cebú y la hermana pequeña y otros cuentos de las niñas de Madagascar (D. Tornero, Il.). Libros de las Malas Compañías. ISBN 978-84-127565-0-0, 2023.
ILOMBE, R. Ceiba. Madrid: Ediciones Doncel, 1978.
ILOMBE, R. Leyendas guineanas. Madrid: Ediciones Doncel, 1981.
KOFFI, K. H. El cuento tradicional africano, ¡esa mina inexplotada! Tonos Digital 6, 2014.
MÉNDEZ, Á. A. La cultura española más allá de los tópicos. En ¿Qué español enseñar? Norma y variación lingüísticas en la enseñanza del español a extranjeros: Actas del XI Congreso Internacional de ASELE (p. 137–144). Zaragoza: ASELE, 2000.
NDONG E. N., R. Cuentos y leyendas de los pueblos de Guinea Ecuatorial. Malabo: Cultura Literaria, 2022.
NTUTUMU, A. S. El viaje de Ilombe (L. Mba, Il.). Editorial Potopoto. ISBN 978-84-617-9941-1, 2017.
NTUTUMU, A. S. Las hermanas Mangue y otros cuentos infantiles africanos (A. O. Martínez, Il.). Editorial Potopoto. ISBN 978-84-09-54577-3, 2023.
PÉREZ H. N. Cuentos populares de Guinea Ecuatorial. Las Palmas de Gran Canaria: Anroart Ediciones, 2011.
RODRÍGUEZ, M. Descolonizando el español como lengua extranjera a través de la literatura ecuatoguineana. marcoELE. Revista de Didáctica Español Lengua Extranjera, 2022.
SALES, A.; GARCÍA, R. Programas de educación intercultural. Bilbao: Desclée De Brouwer, 1997.
SERRANO, G. P. Nueva ciudadanía para el tercer milenio. Contextos Educativos. Revista de Educación, v. 3, 69-80, 2000.
Downloads
Publicado
Como Citar
Edição
Seção
Licença

Este trabalho está licenciado sob uma licença Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Desde 2013, os autores mantêm os direitos autorais de seus trabalhos e concedem à Revista Investigações o direito de primeira publicação, com o trabalho simultaneamente licenciado sob a licença Creative Commons Atribuição 4.0 Internacional (CC BY 4.0). A Revista Investigações permanece com os direitos autorais das obras publicadas até 2012 e concede a licença (CC BY 4.0) a esse conteúdo, a fim de garantir o Acesso Aberto.
A licença Creative Commons Atribuição 4.0 Internacional (CC BY 4.0) permite o compartilhamento do trabalho com reconhecimento da autoria e publicação inicial nesta revista.
Qualquer usuário tem direito de:
Compartilhar — copiar e redistribuir o material em qualquer suporte ou formato para qualquer fim, mesmo que comercial.
Adaptar — remixar, transformar e criar a partir do material para qualquer fim, mesmo que comercial.
O licenciante não pode revogar estes direitos desde que você respeite os termos da licença.
De acordo com os termos seguintes:
Atribuição — Você deve dar o crédito apropriado, prover um link para a licença e indicar se mudanças foram feitas. Você deve fazê-lo em qualquer circunstância razoável, mas de nenhuma maneira que sugira que o licenciante apoia você ou o seu uso.
Sem restrições adicionais — Você não pode aplicar termos jurídicos ou medidas de caráter tecnológico que restrinjam legalmente outros de fazerem algo que a licença permita.